ارزیابی عملکرد کارشناسان فروش؛ کارنامه منصفانهای که فقط به مبلغ فروش نگاه نمیکند
نویسنده: بهنام سلطان رضایی
- محقق و متخصص هوش مصنوعی، رئیس هیات مدیره شرکت کارن تکنولوژی
ارزیابی کارشناس فروش فقط با مبلغ فروش ساده است، ولی پیامد بدی دارد: کارشناس یاد میگیرد سراغ مشتری بزرگ و آسان برود، پیگیری مشتریان کوچک و پرتکرار را رها کند و هر چیزی را که در عدد فروش این ماه دیده نمیشود، نادیده بگیرد. کارنامه منصفانه چند شاخص را کنار هم میبیند: فروش، فرصتها، پیگیریها، کیفیت ارتباط و رفتار حرفهای. این راهنما میگوید چه چیزی را بسنجید و چطور.
محصول آماده کارن تکنولوژی
این را روی داده واقعی کسبوکار خودتان ببینید
آنچه در این مقاله میخوانید، در محصولات کارن پیادهسازی شده است. در جلسه دمو، همان را روی داده و فرآیند خودتان اجرا میکنیم.
درخواست دمو رایگان یا تماس بگیرید: ۰۲۱-۸۸۶۱۴۲۸۲در این صفحه
چرا مبلغ فروش بهتنهایی کافی نیست
- شانس منطقه و مشتری: کارشناسی که مشتریان بزرگ قدیمی را تحویل گرفته، بدون تلاش زیاد عدد بالاتری دارد.
- تأخیر نتیجه: در فروشهای طولانی، کار امروز ماهها بعد به فروش میرسد.
- کارهای نادیده: پیگیری منظم، نگه داشتن مشتری در حال رفتن و ثبت دقیق اطلاعات در عدد فروش دیده نمیشوند.
- رفتار ناسالم: وقتی فقط عدد مهم باشد، تخفیف بیحساب و قولهای عملنشدنی بیشتر میشود.
شاخصهای یک کارنامه ماهانه منصفانه
| شاخص | چه چیزی را نشان میدهد |
|---|---|
| فروش | نتیجه نهایی، ترجیحاً «فروش خالص» با کسر برگشتی. |
| فرصتها | تعداد و ارزش فرصتهای ساختهشده و پیشرفت آنها در قیف. |
| پیگیریها | سهم وظیفههای پیگیری که بهموقع انجام شدهاند. |
| کارتابل | کارهای عقبافتاده و سرعت رسیدگی به درخواستها. |
| کیفیت تماس | امتیاز تماسها با معیارهای خود سازمان. |
| حضور | حضور، مرخصی و مأموریت در کنار بقیه شاخصها. |
برای شروع، قالب اکسل «کارنامه ماهانه کارشناس فروش» با وزن دلخواه برای هر شاخص، هدف و امتیاز خودکار را از فرم کاتالوگ داتیک دریافت کنید.
ترکیب این شاخصها نشان میدهد عدد فروش از کجا آمده است؛ و کارشناسی را که امروز فروش کمی دارد ولی قیف پر و پیگیری منظمی دارد، از کارشناسی که فقط شانس آورده جدا میکند.
امتیاز کیفیت تماس و کوچینگ
بخش بزرگی از کار فروش در تماسها اتفاق میافتد، ولی مدیر نمیتواند به همه گوش بدهد. امتیاز کیفیت تماس این شکاف را میبندد: هر تماس با معیارهایی که خود سازمان تعریف میکند، مثل خوشامدگویی، شناخت نیاز، معرفی راهحل، پاسخ به اعتراض، جمعبندی و قدم بعدی، نمرهای از ۱۰۰ میگیرد که وارد کارنامه ماهانه کارشناس میشود.
ارزش واقعی این نمره در کوچینگ است: الگوهای تماسهای موفق کشف میشود و برای هر کارشناس پیشنهاد بهبود، با نمونه واقعی از تماسهای خودش، داده میشود. جزئیات را در تحلیل هوشمند تماس و تحلیل تماس فروش چیست؟ ببینید.
ارزیابی ۳۶۰ درجه؛ نگاه همکاران
شاخصهای عددی همه چیز را نمیگویند: همکاری با تیم، دانش محصول و رفتار حرفهای را همکاران و مدیران بهتر میبینند. ارزیابی ۳۶۰ درجه نظر چند نفر را جمع میکند و سه چیز مفید میدهد:
- میانگین هر شایستگی برای هر نفر و برای کل سازمان.
- مقایسه خودارزیابی با ارزیابی دیگران؛ جایی که فاصله زیاد است، گفتگو لازم است.
- نقاط ضعف سازمانی؛ شایستگیهایی که در کل تیم پایین است و آموزش جمعی لازم دارد.
ارزیابی منصفانه در پشتیبانی و مرکز تماس هم اصول مشابهی دارد؛ ارزیابی عملکرد اپراتور با هوش مصنوعی بدون بیعدالتی را ببینید.
کارنامه منصفانه تیم فروش خودتان را ببینید
در یک جلسه کوتاه، کارنامه ماهانه و امتیاز کیفیت تماس را روی سناریوی شما در داتیک نشان میدهیم.
محرمانگی؛ چه کسی چه چیزی را ببیند
داده عملکرد فردی حساس است. قاعده ساده این است: داده هر نفر فقط برای خودش و مدیرانش دیده شود و داده ارزیابی ۳۶۰ فقط برای مدیران. اگر از هوش مصنوعی برای گزارش استفاده میکنید، همین قاعده باید برای آن هم اجرا شود؛ دستیاری که به سؤال یک کارشناس، کارنامه همکارش را نشان بدهد، اعتماد تیم را از بین میبرد.
کارنامه خودکار؛ روز اول هر ماه روی میز مدیر
جمع کردن این شاخصها از چند سامانه، هر ماه چند روز وقت میگیرد و معمولاً به همین دلیل انجام نمیشود. کارنامه باید خودکار ساخته شود:
- پایان هر ماه، شاخصها از داده خود CRM محاسبه میشوند: فروش، فرصت، پیگیری، کارتابل و حضور.
- agent هوشمند برای هر کارشناس نقاط قوت و پیشنهاد بهبود مینویسد.
- کارنامه برای مدیر هر واحد فرستاده میشود.
در داتیک
در داتیک، CRM هوشمند فارسی کارن تکنولوژی، «کارنامه ماهانه کارشناسان» یکی از ده گردش کار هوشمند آماده است. داتیک چارت سازمانی، ارزیابی ۳۶۰ درجه، حضور و مرخصی و امتیاز کیفیت تماس را کنار داده فروش دارد، و داده فردی فقط برای مدیران دیده میشود؛ همین قاعده برای نیوشا، هوش مصنوعی داتیک، هم اجرا میشود. مدیر هم میتواند بپرسد «پنج کارشناس برتر فروش امسال چه کسانی بودهاند؟» و جواب بگیرد؛ نمونهاش را در داشبورد و گزارش فروش داتیک ببینید.
پرسشهای متداول
یک شاخص بهتنهایی کافی نیست. فروش نتیجه است، ولی فرصتهای ساختهشده، پیگیریهای بهموقع و کیفیت تماسها نشان میدهند آن نتیجه از کجا آمده و ماههای بعد چه خواهد بود.
شاخصهای عملیاتی، مثل پیگیری و کارتابل، بهتر است ماهانه دیده شوند تا اصلاح زود انجام شود. ارزیابی ۳۶۰ درجه و جمعبندیهای بزرگتر معمولاً فصلی یا ششماهه مناسبتر است.
برای دیدن چیزهایی که عدد نشان نمیدهد، مثل همکاری، دانش محصول و رفتار حرفهای، مفید است. بهشرطی که محرمانه بماند و نتیجهاش به گفتگو و آموزش برسد، نه فقط به نمره.
با معیارهایی که خود سازمان تعریف میکند، مثل خوشامدگویی، شناخت نیاز، پاسخ به اعتراض و جمعبندی. هر تماس نمرهای از ۱۰۰ میگیرد و میانگین آن وارد کارنامه کارشناس میشود.
نباید ببینند. داده فردی فقط برای خود فرد و مدیرانش است و داده ارزیابی ۳۶۰ فقط برای مدیران. اگر دستیار هوش مصنوعی دارید، همین قاعده باید برای آن هم اجرا شود.
با شاخصهایی که به اندازه مشتری وابسته نیستند: نرخ پیگیری بهموقع، تبدیل فرصت به فروش، کیفیت تماس و نگه داشتن مشتریان در حال رفتن. مقایسه هر نفر با روند خودش هم از مقایسه خام با دیگران منصفانهتر است.
نه؛ وقت جلسه را آزاد میکند. وقتی عددها آماده باشند، جلسه به جای جمع کردن آمار، صرف گفتگو درباره دلیلها و برنامه بهبود میشود.



